Kategoria: Życie i informacja

PRZYSTOSOWANIE DO WARUNKÓW

Organizm stale przystosowuje się do warunków zewnętrznych. Adaptacja ta jednak nigdy nie jest doskonała. Człowiek ma trudności w kompletnym dostosowaniu się do określonego środowiska. Wy­wołuje to często depresje, niepokój, zniechęcenie. Są to jednak czynniki pozytywne, które odnajdujemy prawie zawsze u

POD WPŁYWEM EMOCJI

Pod wpływem emocji, niebezpieczeństwa czy wy­siłku serce bije szybciej. Oddech staje się przyspie­szony. Twarz purpurowieje lub blednie. Ciało się poci. Występują trudności z oddychaniem, zimne po­ty, dres:zcze, drżenie nóg. Te fizjologiczne objawy świadczą o wysiłku organizmu zmierzającego do zachowania równowagi

NIEZWYKŁA WŁAŚCIWOŚĆ

Ta niezwykła właściwość organizmu zaintrygowała oczywiście wielu fizjologów. Już w 1865 roku Claude Bernard zauważył we Wstępie do medycyny ekspe­rymentalnej (Introduction a l’etude de la m&dicine expćrimentale), że „stałość środowiska wewnętrzne­go jest podstawowym warunkiem swobodnego ży­cia”. Należało jednak znaleźć koncepcję

REGULACJA PROCESÓW FIZJOLOGICZNYCH

Wewnętrzne środowisko można, bez popełnienia błę­du, identyfikować z podstawowym płynem, który krąży w organizmie i omywa organy i komórki — z plazmą krwi.Plazma jest środowiskiem wodnistym, pozostają­cym w równowadze z płynem międzykomórkowym istniejącym między naczyniami włoskowatymi i ko­mórkami: pozostałość prymitywnego

PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI

Jakie są podstawowe właściwości plazmy, których dotyczy regulacja? Temperatura, u człowieka i więk­szości ssaków utrzymująca się w granicach 37 °C. Poziom jonów wapna i sodu. Poziom hormonów i glu­kozy. Ciśnienie i objętość krwi. Ilość czerwonych ciałek. Zakwaszenie i poziom wody

NAJPROSTSZY PRZYPADEK

Jednym z najprostszych przypadków jest regula­cja poziomu wapna. Wapno odgrywa bardzo waż­ną rolę w pracy mięśni, w formowaniu i budowie kości. Jego poziom w plazmie utrzymuje się w gra­nicach od 8,5 miligrama do 10,5 mg% na 100 mili- litrów. Wapno

DYRYGENT FUNKCJI INSTYNKTOWNYCH

Regulacja innych „stałych” plazmy wymaga zazwy­czaj interwencji mózgu. Jednym z detektorów naj­wcześniej informowanych o wewnętrznych modyfi­kacjach w organizmie jest część mózgu odgrywa­jąca ważną rolę jako ośrodek integracji funkcji we­getatywnych (głód, pragnienie, regulowanie tempe­ratury ciała i zachowań seksualnych). Ośrodkiem tym jest

GŁÓD

Może upłynąć sporo czasu od momentu, w któ­rym poczujemy głód, do chwili spożycia jedzenia. Szybko reagujący mechanizm musi więc podnieść poziom glukozy we krwi. Gruczoły nadnercza re­jestrują to zachwianie równowagi i wydzielają adre­nalinę, która przekształca rezerwy glikogenu zma­gazynowane w wątrobie

PRAGNIENIE I TEMPERATURA

Kiedy plazma staje się zbyt gęsta, podwzgórze wysyła sygnał do gruczołu przy­sadki mózgowej, który wydziela hormon antydiure- tynę. Ten hormon powoduje uwalnianie wazopresy- ny, oddziałującej na nerki. Rezultat: wytwarzany mocz staje się gęstszy, część wody zostaje odzyska­na, by rozcieńczyć plazmę.

MÓZG: CZYNNIK INTEGRUJĄCY CZY OŚRODEK DECYZJI?

Istnieją inne typy regulacji, odbywającej się na wyż­szym poziomie kory mózgowej i wywołującej roz­maite typy zachowań. Regulacje te opierają się już nie tylko na prostych sygnałach wskazujących na wewnętrzny błąd, ale na całej masie informacji pły­nących z zewnątrz: na symbolach

ROZKOSZ I STRACH

Dochodzą do głosu również rozkosz i strach. W strefie podwzgórza istnieją wiązki włókien nerwo­wych, które, jak się wydaje, odgrywają podstawową rolę w systemie rekompensaty organizmu. Jeżeli u zwierzęcia doświadczalnego podrażni się ładunkiem elektrycmym jedną z tych wiązek, zwierzę zaczyna jeść

W PROCESIE REGULACJI

W procesie regulacji organizmu występuj: skom­plikowane obwody, wychodzące znacznie poza granice organizmu, obejmujące także jego otoczenie. Przywołajmy obraz z początku tego roz­działu: człowiek pracujący w przedsiębiorstwie. Po­szukiwanie rekompensaty, uznania czy pewnej przy­jemności (płynącej z poczucia dominacji, władzy lub po prostu