Kategoria: Życie i informacja
PRZYSTOSOWANIE DO WARUNKÓW
Organizm stale przystosowuje się do warunków zewnętrznych. Adaptacja ta jednak nigdy nie jest doskonała. Człowiek ma trudności w kompletnym dostosowaniu się do określonego środowiska. Wywołuje to często depresje, niepokój, zniechęcenie. Są to jednak czynniki pozytywne, które odnajdujemy prawie zawsze u
POD WPŁYWEM EMOCJI
Pod wpływem emocji, niebezpieczeństwa czy wysiłku serce bije szybciej. Oddech staje się przyspieszony. Twarz purpurowieje lub blednie. Ciało się poci. Występują trudności z oddychaniem, zimne poty, dres:zcze, drżenie nóg. Te fizjologiczne objawy świadczą o wysiłku organizmu zmierzającego do zachowania równowagi
NIEZWYKŁA WŁAŚCIWOŚĆ
Ta niezwykła właściwość organizmu zaintrygowała oczywiście wielu fizjologów. Już w 1865 roku Claude Bernard zauważył we Wstępie do medycyny eksperymentalnej (Introduction a l’etude de la m&dicine expćrimentale), że „stałość środowiska wewnętrznego jest podstawowym warunkiem swobodnego życia”. Należało jednak znaleźć koncepcję
REGULACJA PROCESÓW FIZJOLOGICZNYCH
Wewnętrzne środowisko można, bez popełnienia błędu, identyfikować z podstawowym płynem, który krąży w organizmie i omywa organy i komórki — z plazmą krwi.Plazma jest środowiskiem wodnistym, pozostającym w równowadze z płynem międzykomórkowym istniejącym między naczyniami włoskowatymi i komórkami: pozostałość prymitywnego
PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI
Jakie są podstawowe właściwości plazmy, których dotyczy regulacja? Temperatura, u człowieka i większości ssaków utrzymująca się w granicach 37 °C. Poziom jonów wapna i sodu. Poziom hormonów i glukozy. Ciśnienie i objętość krwi. Ilość czerwonych ciałek. Zakwaszenie i poziom wody
NAJPROSTSZY PRZYPADEK
Jednym z najprostszych przypadków jest regulacja poziomu wapna. Wapno odgrywa bardzo ważną rolę w pracy mięśni, w formowaniu i budowie kości. Jego poziom w plazmie utrzymuje się w granicach od 8,5 miligrama do 10,5 mg% na 100 mili- litrów. Wapno
DYRYGENT FUNKCJI INSTYNKTOWNYCH
Regulacja innych „stałych” plazmy wymaga zazwyczaj interwencji mózgu. Jednym z detektorów najwcześniej informowanych o wewnętrznych modyfikacjach w organizmie jest część mózgu odgrywająca ważną rolę jako ośrodek integracji funkcji wegetatywnych (głód, pragnienie, regulowanie temperatury ciała i zachowań seksualnych). Ośrodkiem tym jest
GŁÓD
Może upłynąć sporo czasu od momentu, w którym poczujemy głód, do chwili spożycia jedzenia. Szybko reagujący mechanizm musi więc podnieść poziom glukozy we krwi. Gruczoły nadnercza rejestrują to zachwianie równowagi i wydzielają adrenalinę, która przekształca rezerwy glikogenu zmagazynowane w wątrobie
PRAGNIENIE I TEMPERATURA
Kiedy plazma staje się zbyt gęsta, podwzgórze wysyła sygnał do gruczołu przysadki mózgowej, który wydziela hormon antydiure- tynę. Ten hormon powoduje uwalnianie wazopresy- ny, oddziałującej na nerki. Rezultat: wytwarzany mocz staje się gęstszy, część wody zostaje odzyskana, by rozcieńczyć plazmę.
MÓZG: CZYNNIK INTEGRUJĄCY CZY OŚRODEK DECYZJI?
Istnieją inne typy regulacji, odbywającej się na wyższym poziomie kory mózgowej i wywołującej rozmaite typy zachowań. Regulacje te opierają się już nie tylko na prostych sygnałach wskazujących na wewnętrzny błąd, ale na całej masie informacji płynących z zewnątrz: na symbolach
ROZKOSZ I STRACH
Dochodzą do głosu również rozkosz i strach. W strefie podwzgórza istnieją wiązki włókien nerwowych, które, jak się wydaje, odgrywają podstawową rolę w systemie rekompensaty organizmu. Jeżeli u zwierzęcia doświadczalnego podrażni się ładunkiem elektrycmym jedną z tych wiązek, zwierzę zaczyna jeść
W PROCESIE REGULACJI
W procesie regulacji organizmu występuj: skomplikowane obwody, wychodzące znacznie poza granice organizmu, obejmujące także jego otoczenie. Przywołajmy obraz z początku tego rozdziału: człowiek pracujący w przedsiębiorstwie. Poszukiwanie rekompensaty, uznania czy pewnej przyjemności (płynącej z poczucia dominacji, władzy lub po prostu







