Kategoria: Życie i informacja
W NAWIĄZANIU DO PRZESZŁOŚCI
W systemie, w którym dokonuje się transformacja, znajdują się wejścia i wyjścia. Wejścia są wynikiem wpływu otoczenia na system, a wyjścia działaniem systemu na otoczenie. (Wejścia i wyjścia nazywane są również danymi i wynikami albo z angielskiego input i output.)
PĘTLA DODATNIA: WZROST ROZBIEŻNOŚCI
Pętla sprzężenia dodatniego prowadzi do narastania rozbieżnego: nieskończonej ekspansji, eksplozji (runaway w nieskończoność) lub totalnego zablokowania wszelkiej działalności (runaway do zera). „Więcej” prowadzi do „więcej”, jak w przypadku śnieżnej kuli. Można wskazać na liczne przykłady: reakcja łańcuchowa, wzrost demograficzny, rozwój
PĘTLA UJEMNA: ZBIEŻNOŚĆ ZMIERZAJĄCA DO CELU
Pętla sprzężenia zwrotnego ujemnego prowadzi do zachowań adaptacyjnych lub finalnych, to znaczy wydających się zmierzać do celu, jakim jest utrzymanie poziomu, temperatury, stopnia koncentracji, szybkości, kierunku. W niektórych przypadkach cel wynika sam z siebie i utrzymywany jest przez ewolucję, system
ROLA STRUMIENI I ZBIORNIKÓW
Zachowanie się każdego systemu, bez względu na stopień jego złożoności, zależy przede wszystkim od dwóch typów zmiennych: zmiennych strumienia i zmiennych stanu (czy poziomu). Zmienne strumienia to owe zawory kontrolujące strumień, a zmienne stanu wskazują, jaka jest zawartość zbiornika. Zmienne strumienia
RÓŻNICE ZMIENNYCH
Gdyby zastąpić strumień wody strumieniem jednostek (roczna liczba urodzin), zmienną stanu stałaby się populacja w danym momencie.Różnicę między zmienną strumienia i zmienną stanu doskonale ilustruje różnica między rachunkiem bieżącym i bilansem przedsiębiorstwa. Rachunek eksploatacyjny mieści się pomiędzy dwoma punktami w
ZRÓWNOWAŻENIE BUDŻETU
Konto w banku (zbiornik) wypełnia się lub opróżnia w zależności od wpływu i odpływu pieniędzy. Stan czy sytuacja konta w określonym terminie jest zmienną stanu. Pensje i dochody właściciela konta reprezentują wejściowy strumień pieniędzy, wyrażający się ilością pieniędzy na jednostkę
STEROWANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM
Zachowanie równowagi wymaga więc bariizo ścisłej kontroli. Kontrolę tę znacznie łatwiej sprawować nad zaworem wyjściowym (wydatki) niż nad zaworem wejściowym (przychody), co narzuca konieczność wyboru dalszych ograniczeń: zmniejszenia lub lepszego rozłożenia wydatków. Aby gwałtownie powiększyć swoje dochody, trzeba dysponować rezerwami
POZIOM W MAGAZYNIE
Magazyn to zbiornik wypełniony przez gotową produkcję i opróżniany przez sprzedaż. Kiedy poziom w magazynie jest za wysoki, szef przedsiębiorstwa może podjąć decyzję oddziaływania na strumień sprzedaży, na przykład obniżając cenę sprzedażną albo wzmacniając reklamę i wywierając wpływ na rynek.
NAJCZĘSTSZA PRZYCZYNA KŁOPOTÓW
Dlatego właśnie szef przedsiębiorstwa musi kontrolować i strumienie i poziomy, mając na uwadze ewentualne opóźnienia i różny czas reakcji. Na ogół najczęstszą przyczyną kłopotów finansowych w niewielkich przedsiębiorstwach jest różnica między datą przyjęcia zamówienia, datą wystawienia faktury i datą odebrania
ŻYWNOŚĆ I ŚWIATOWA PRODUKCJA
Dwie podstawowe zmienne są miarą światowego wzrostu: kapitał przemysłowy i populacja. Zbiornik kapitału przemysłowego (fabryki maszyny, pojazdy, wyposażenie etc.) napełnia się dzięki inwestycjom, a opróżnia przez przestarzałość zużycie materiału. Zbiornik populacji’ napełnia się dzięki narodzinom, a opróżnia dzięki zgonom.Jeżeli .strumień
PROSTY MODEL
Do zilustrowania tego może służyć prosty model. Chodzi tu o dobrze znany model maltuzjański, opisany w klasycznej i prostej formie: światowe zapasy żywności rosną stale (w postępie arytmetycznym, liniowym), podczas gdy populacja globu rośnie w stosunku, który jest funkcją liczby
ODPOWIADAJĄCE RÓWNANIA
Równania odpowiadające różnym zmiennym stanu i strumienia mogą być zaprogramowane: w maszynie cyfrowej, aby sprawdzić prawdziwość pewnych hipotez: co się stanie, jeśli podwoi się ilość narodzin? jeśli zmniejszy się o połowę? jeśli produkcja żywności wzrośnie dwukrotnie, trzykrotnie? Oczywiście w tak
Loading ...
