Efektywność współdziałania i wymiany między ty­mi różnymi czynnikami molekularnymi zapewnia niewielka liczba organizacji ponadmolekuiarnych. Za pośrednictwem tych organizacji wypełniane są waż­ne funkcje „społeczności komórkowej”.Przemiana energii odbywa się w mitochondriach, centralach energetycznych. Magazynowa­nie energii i zapasy to rola w a k

Komórka jest więc systemem samoregulacyjnym, przekształcającym energię, zdolnym w każdej chwili zrównoważyć swoją produkcję z konsumpcją we­wnętrzną i z energią, jaką dysponuje.Aby powiązać działalność komórki z działalnością całego organizmu, trzeba zająć się dwiema dopełnia­jącymi się funkcjami: oddychaniem i odży­wianiem. Co

Ostatecznym celem oddychania jest naładowanie „baterii” komórki. Wszystko, co żyje, wykorzystuje cząsteczki transportujące energię i pełniące rolę jak gdyby przenośnej baterii wszędzie tam, gdzie ko­mórka musi wypełnić pracę chemiczną, mechaniczną czy elektryczną. Tą molekułą jest ATP. W momencie kiedy przekazała

Maleńkie molekuły powstające w wyniku trawienia stanowią surowce dla komórki. Chodzi tu przede wszystkim o glukozę, aminokwasy i kwasy tłuszczo­we. Jednak zanim zostaną wykorzystane w reakcji spalania, muszą przejść pewną transformację. Do funkcjonowania generatora potrzebne jest paliwo „rafinowane”: molekuły uczynnionego

Strumień elektronów wychodzących z tego gene­ratora służy do ładowania „baterii” komórki — pro­ces ten jest rezultatem innego szeregu reakcji, po­łączonych z pierwszym. Całość ta tworzy właśnie „prostownik”. W ciągu tych wszystkich łańcuchów ładowania elektrony stopniowo tracą energię. Aż do tlenu, k;óry

Ten stosunek warunkuje funkcjonowanie „generatora” i „prostownika”. Mitochondrie można porównać do stacji obsługi, gdzie regularnie ładuje się baterie pewnej liczbie klientów. Pracownik stacji ma za­wsze w zapasie naładowane baterie. Stosunek ba­terii wyładowanych do naładowanych jest bardzo hiewielki (np. 1 na

Nadchodzi jednak konieczność wysiłku. Mięśnie pracują, pochłaniając ATP, „baterie” wyładowują się. Ilość ADP (baterii wyładowanych) gwałtownie wzrasta. Stosunek ADP do ATP staje się bardzo wy­soki (np. 100 na 1). Stacja obsługi zasypywana jest żądaniami naładowania baterii. Proces ładowania ulega przyspieszeniu,

Rytm pracy pompy sercowej zwiększa się. Krew krąży szybciej i odprowadza od­pady, podczas gdy skurcz niektórych naczyń, roz­szerzenie .się innych zapewnia lepsze jej rozprowa­dzenie, zwłaszcza do miejsc, gdzie praca jest inten­sywna. Skóra czerwienieje, robi się gorąco, wystę­puje pocenie się. Praca

Aby zwolnić lub przyspieszyć proces metabolizmu katalizowany przez łańcuch enzymów (podobny do łańcucha maszyny-narzędzia), komórka dysponuje metodą prostą i drakońską. Na krótszą metę polega to na zwolnieniu lub zatrzymaniu maszyny-narzę- dzia pracującego na czele każdego łańcucha, a na dłuższą —

Ostateczna kontrola działalności komórki sprowa­dza się więc zawsze do syntezy enzymów (lub jej blokady). Ta synteza dokonuje się w warsztatach montażowych komórki. Ale oryginalne plany wszy­stkich rodzajów enzymów, jakich potrzebuje komór­ka, nigdy nie opuszczają jądra. Wystar­czy więc zabronić kopiowania tych

Tym sygnałem regulującym jest na ogół niewielka molekuła znajdująca się w represorze i zdolna go uczynnić albo zneutralizować.Odnajdujemy tu rolę molekuł-sygnałów, na któ­rych w znacznej mierze opierają się informacje, krą­żące w komórkach i organizmie. Te molekuły roz­poznawane są przez wyspecjalizowane

Hemoglobina jest niezwykłą machiną. Prawdziwymi „molekularnymi płucami”. Jej rolą jest transporto­wanie tlenu z płuc do tkanek, poprzez tętnice i sieć naczyń włoskowatych; odprowadzanie bezpośrednio lub pośrednio dwutlenku węgla z tkanek do płuc poprzez sieć żył. Z jednej strony, tętniczej, krew