Każdy łańcuch to białko, globina, utworzona z łańcucha aminokwasów, przycze­pionych do siebie. Niemal w środku każdego łańcu­cha znajduje się duża molekuła, płaska jak płyta, w które; środku znajduje się atom żelaza. Ta mole­kuła to barwnik (hem) nadający krwi czerwony ko­lor.”Ten

Całe funkcjonowanie hemoglobiny opiera się na prostej właściwości atomu żelaza: w obecności tlenu jego średnica zmniejsza się o około 13%. To zmniej­szenie rozmiarów umożliwia mu łatwiejsze uloko­wanie si? w płaskiej cząsteczce pigmentu. Wynika­jące z tego lekkie przemieszczenie porusza łańcuch, z

Tak wygląda w uproszczeniu reakcja przekształ­cania energii i istota regulacji, procesy, które cha­rakteryzują życie. Jednak brakuje tu jeszcze pod­stawowego ogniwa w łańcuchu życia: komórki ro­ślinnej Ona to właśnie w trakcie procesu fotosyn­tezy produkuje — dzięki energii słonecznej i dwu­tlenkowi węgla

Lepsze zrozumienie zasad ich działania we własnym organizmie może doprowadzić go do lep­szego działania w przekształcaniu wielkich syste­mów, od których jest uzależniony: przedsiębiorstwa, miasta, społeczeństwa.Działanie to, jeżeli ma być skuteczne, powinno opierać się na nowej metodzie ujmowania złożoności, obejmującej zarazem

Każde z tych pojęć stosuje się zarówno do ko­mórki, jak i do ekonomii, przedsiębiorstwa, ekolo­gii. Wydaje się więc, że poza słownictwem, podo­bieństwami i metaforami istnieje pewien rodzaj wspólnego ujęcia, pozwalającego lepiej zrozumieć i lepiej opisać zorganizowaną złożoność.Takie unifikujące ujęcie rzeczywiście

W przeciwieństwie do ujęcia analitycznego, ujęcie systemowe obejmuje wszystkie elementy badanego systemu, a także ich współdziałania i współzależ­ności.Ujęcie systemowe opiera się na pojęciu syste- m u. Pojęcie to, często niejasne i dwuznaczne, jest jednak obecnie stosowane w coraz większej liczbie

Ograniczenia te są dobrze znane. Zbyt wygodne pojęcie systemu stosowane jest często bezmyślnie w najróżniejszych dziedzinach: w oświacie, zarządza­niu, informatyce czy polityce. Dla wielu specjali­stów jest to pojęcie puste: przez to, że chce powie­dzieć wszystko, nie mówi już nic. Ale

Nie chodzi tu już o sprowadzenie jednego sy­stemu do drugiego, uważanego za lepiej znany (na przykład ekonomicznego do biologicznego), czy przeniesienie tego, co wiemy, z niższego poziomu złożoności na poziom inny. Chodzi o wyod­rębnienie stałych, to znaczy zasad generalnych, strukturalnych

Funkcjonowanie myśli jest zarazem analityczne i syntetyczne, szczegółowe i całościowe. Opiera się na rzeczywistości faktów i doskonałości szczegółu. Równolegle jednak poszukuje czynników integracji, elementów katalizujących inwencję i wyobraźnię. W tym samym momencie, w którym odkrywa się najprostsze jednostki materii i

Teoria prawdopodobieństwa, teoria kinetyczna ga­zów, termodynamika, statystyka populacji opierają się na zjawiskach urojonych i nierealnych, na upro­szczeniach użytecznych, ale idealnych, prawie nigdy nie spotykanych w przyrodzie: to świat homogenicz­ny, izotropowy, świat linearny, w którym działa prawo superpozycji. Świat „gazów doskonałych”,

Narzędzia te narodziły się w Ameryce lat czterdzie­stych z wzajemnego oddziaływania idei, właściwego dla wielkich ośrodków uniwersyteckich. By zilustrować nowe kierunki myśli, wygodnie jest czasem przyjąć jakiś punkt odniesienia. Dla nas punktem tym będzie Instytut Technologii w Massa­chusetts, bardziej znany

Pierwszy skok w latach czterdziestych prowadził od maszyny do organizmu i rozszerzył użycie pojęć sprzężenia zwrotnego i finalizmu, a zarazem otwie­rał drogę automatyce i informatyce. W latach pięćdziesiątych nastąpił powrót od orga­nizmu do maszyny i przeniesienie z jednej ćiziedziny do